Lipoprotein(a) Lp(a)

Lp(a) یک نوع خاص از لیپوپروتئین است که شباهت ساختاری زیادی به LDL دارد، اما با یک تفاوت کلیدی و بسیار مهم:

ساختار مولکولی: در پروتئین اصلیِ LDL (که همان Apolipoprotein B یا ApoB است)، یک مولکول پروتئینی به نام Apolipoprotein(a) به صورت پیوند کووالانسی به آن متصل شده است.

شباهت با پلاسمینوژن: ساختار پروتئین Lp(a) شباهت بسیار زیادی به پلاسمینوژن (پروتئین مسئول تجزیه لخته خون) دارد. این شباهت ساختاری، با اشغال جایگاه‌های اتصال پلاسمینوژن، عمل تجزیه لخته را مختل می‌کند.

مکانیسم بیماری‌زایی:

1. آتروژنیک (Atherogenic): مانند LDL، حامل کلسترول است و در دیواره رگ‌ها رسوب می‌کند.

2. ترومبوجنیک (Thrombogenic): به دلیل شباهت به پلاسمینوژن، باعث ممانعت از حل شدن لخته‌ها می‌شود.

3. التهابی (Inflammatory): باعث تحریک پاسخ‌های التهابی در دیواره عروق می‌شود.

چرا این تست مهم است؟ بسیاری از بیماران دچار سکته قلبی یا مغزی می‌شوند در حالی که سطح LDL (چربی بد) آن‌ها کاملاً نرمال است. در این موارد، مشکوک به بالا بودن Lp(a) هستند. بالا بودن ریسک سکته‌های قلبی (MI) و تنگ شدن شراین‌ها را به شدت افزایش می‌دهد.

• چه کسی باید این تست را بدهد؟

• افرادی با سابقه سکته قلبی یا مغزی در سنین بسیار پایین (بدون دلیل واضح).

• کسانی که در خانواده خود سابقه مرگ ناگهانی قلبی یا بیماری‌های عروقی ژنتیکی دارند.

• افرادی که با وجود کنترل بودن کلسترول دیگر، همچنان در معرض ریسک بالا هستند.